บริการ
TH
EN
TH
CN

เกาะติดเทคโนโลยีสุดล้ำเปิดโลกความบันเทิงให้ผู้พิการทางสายตา

การชมฟุตบอลของผู้พิการทางสายตา

ขอขอบคุณภาพจาก dohanews

ในปัจจุบันนี้มีนวัตกรรมและเทคโนโลยีมากมาย เช่นแอปพลิเคชันที่มีมากกว่า 8.9 ล้าน แอปพลิเคชัน และในปัจจุบันกับมีประชากรกลุ่มหนึ่งที่ถูกละเลยและมองข้ามอยู่เสมอมา นั่นคือ กลุ่มผู้พิการทางสายตา ซึ่งขณะนี้มีผู้พิการทางสายตาประมาณ 284 ล้านคน และกว่า 39 ล้านคน เป็นคนตาบอด นับเป็นประชากรถึงร้อยละ 4 ของประชากรทั่วโลก กลุ่มผู้พิการเหล่านี้มีจำนวนไม่น้อยที่ต้องจำนนต่อข้อจำกัดในการดำเนินชีวิต โดยปราศจากความหวังที่จะเข้าถึงสิ่งอำนวยความสะดวกและความบันเทิงต่าง ๆ แต่อย่างไรก็ตามในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ได้เกิดนวัตกรรมและเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่ตอบสนองกลุ่มคนเหล่านี้มากขึ้น ไม่เว้นแม้แต่ความบันเทิงระดับโลก

มหกรรมกีฬาฟุตบอลโลก FIFA World Cup ถือเป็นการแข่งขันกีฬาระดับโลกที่มีกระแสความนิยมพอ ๆ กับกีฬาโอลิมปิก (Olympic Games) ได้เปิดฉากการแข่งขันในปี 2022 อย่างเป็นทางการที่ผ่านมาแล้ว ณ ประเทศกาตาร์ สิ่งที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุดนอกเหนือจากซูปเปอร์สตาร์ดังฝีเท้าระดับพระกาฬของแต่ละประเทศแล้วนั้นคือนวัตกรรมเทคโนโลยีสุดล้ำน่าตื่นตาตื่นใจที่นำมาใช้มากที่สุดเท่าที่เคยจัดการแข่งขันมาตลอด 92 ปีที่ผ่านมา

ประเทศกาตาร์ ได้ชื่อว่าเป็น A World Cup of Innovation จากนวัตกรรมและเทคโนโลยีที่ถูกคิดค้นขึ้นมาเพื่อเกมการแข่งขันฟุตบอล ไม่ว่าจะเป็นเทคโนโลยีระบายความร้อนในสนามกีฬาขั้นสูง ลูกฟุตบอลตรวจจับการเคลื่อนไหวไฟฟ้า เทคโนโลยีแจ้งเตือนการล้ำหน้าอัตโนมัติ เป็นต้น ไม่เว้นแม้แต่เทคโนโลยีชั้นยอดที่ถูกออกแบบมาเพื่อช่วยเหลือผู้พิการทางสายตาที่มักจะถูกละเลยและมองข้าม เพื่อให้สามารถเพลิดเพลินไปกับเกมการแข่งขันฟุตบอลเช่นเดียวกับคนปกติทั่วไป

อุปกรณ์อักษรเบรลล์แบบพกพา อุปกรณ์อักษรเบรลล์แบบพกพา

ขอบคุณภาพจาก bonocle.co

Bonocle แพลตฟอร์มความบันเทิงอักษรเบรลล์แห่งแรกของโลก สตาร์ทอัพของกระทรวงคมนาคมและการสื่อสารของประเทศกาตาร์ การันตีความเยี่ยมยอดจากการได้รับรางวัล World Summit Award 2020 (WSA2020) ในหมวดสร้างการมีส่วนร่วมในสังคม ถูกนำมาใช้ในการแข่งขันฟุตบอลโลกครั้งนี้ เพื่อให้ผู้มีความบกพร่องทางการมองเห็นได้มีส่วนร่วมในการแข่งขั้นโดยสามารถเข้าถึงเกมการแข่งขันฟุตบอลได้อย่างง่ายดาย

Bonocle เป็นอุปกรณ์อักษรเบรลล์แบบพกพาที่ทำหน้าที่เหมือนตัวควบคุมสำหรับสมาร์ทโฟน เป็นนวัตกรรมที่ออกแบบตามหลักสรีรศาสตร์เพื่อให้ทำงานเหมือนกับจอแสดงผลอักษรเบรลล์แบบไม่มีบรรทัด โดยใช้แอปพลิเคชันที่พัฒนาและปรับให้เหมาะสมเพื่อให้สามารถทำงาน เรียนรู้ หรือเล่น ผ่านเสียงตอบรับที่สัมผัสได้ เช่น อักษรเบรลล์ ระบบสัมผัส และตัวอ่านเสียงแบบ Screen Reader/Voice Over และโต้ตอบกับแอปพลิเคชันผ่านปุ่ม การเคลื่อนไหว และเสียงพูด

Bonocle สามารถเชื่อมต่อกับสมาร์ทโฟนหรือแท็บเล็ต และแปลงข้อมูลดิจิทัลบนหน้าจอเกี่ยวกับเกมการแข่งขันฟุตบอลโลกแต่ละนัดให้เป็นอักษรเบรลล์แบบเรียลไทม์ ด้วยการใช้ฟังก์ชันการแปลงรหัสและเทคโนโลยีบลูทูธ ทำให้ผู้พิการทางสายตาสามารถสัมผัสกับอรรถรสบรรยากาศของมหกรรมฟุตบอลโลกในปี 2022 ได้ในทุกนัดเช่นเดียวกับแฟนลูกหนังทั่วไปในรูปแบบใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน เป็นการขจัดข้อจำกัดให้แก่ผู้พิการทางสายตาและเป็นการเปิดประตูให้สามารถสำรวจโลกของเกมกีฬาด้วยความบันเทิงอย่างแท้จริง

สิ่งประดิษฐ์นี้ไม่เพียงแต่ราคาย่อมเยาและแปลงเนื้อหาเกี่ยวกับฟุตบอลโลกในครั้งนี้เท่านั้น แต่ผู้พิการทางสายตายังสามารถปรับใช้สำหรับการทำงาน การศึกษา หรือแม้แต่การเล่มเกมออนไลน์ ตามคำกล่าวของทีมสตาร์ทอัพผู้ก่อตั้งที่ว่า “There’s a whole world of useful and useless stuff to do online. We want blind people to have access to both.”

เช่นเดียวกันกับ Gosense บริษัทผู้พัฒนาแกดเจ็ตที่ช่วยให้ผู้พิการทางสายตาสามารถหลบหลีกอันตรายบนท้องถนนได้ อุปกรณ์นี้จะติดตั้งบนไม้เท้า โดยได้รับการออกแบบมาเพื่อหาเส้นทางเดินทางของผู้บกพร่องทางสายตา และแจ้งให้ผู้ใช้ทราบเกี่ยวกับสิ่งกีดขวางในเส้นทาง หากสิ่งกีดขวางอยู่ข้างหน้าแต่อยู่ทางขวา สัญญาณเตือนจะดังที่หูข้างขวา เพื่อบอกให้รู้ว่าต้องอ้อมไปทางซ้าย ปัจจุบันอุปกรณ์ดังกล่าวมีผู้ใช้เกือบ 400 คนในประเทศฝรั่งเศส โดยมีบางรุ่นที่ใช้งานในสวิตเซอร์แลนด์ เยอรมนี เบลเยียม และอิตาลี

แกดเจ็ตที่ช่วยให้ผู้พิการทางสายตาสามารถหลบหลีกอันตรายบนท้องถนนได้

ขอขอบคุณภาพจาก https://www.gosense.com/

BLITAB เป็นแท็บเล็ตอักษรเบรลล์ตัวแรกที่ใช้เทคโนโลยี disruptive actuating technology สร้างข้อความและกราฟิกที่สัมผัสได้แบบเรียลไทม์ ช่วยให้ผู้บกพร่องทางสายตาสามารถเรียนรู้ ทำงาน และเล่นได้ด้วยอุปกรณ์เพียงเครื่องเดียว และเข้าถึงข้อมูลดิจิทัลได้แบบเรียลไทม์ แท็บเล็ตนี้จะแปลงเอกสารเป็นข้อความอักษรเบรลล์ จุดอัจฉริยะเล็กๆ (“Tixels”) ซึ่งเป็นเซลล์จำนวนมากที่เรียงอยู่บนแถว มันจะยกขึ้นมาจากพื้นผิวทันที เพื่อแสดงข้อความหรือรูปร่างของภาพที่กำลังเปิดอยู่ จากนั้นจมลงไปเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น

BLITAB แท็บเล็ตอักษรเบรลล์ตัวแรกที่ใช้เทคโนโลยี disruptive actuating technology

ขอขอบคุณภาพจาก https://blitab.com/

นอกจากนี้นักพัฒนานวัตกรรมใหม่ ๆ ต่างก็พยายามพัฒนานวัตกรรมเพื่อความบันเทิงอย่างหลากหลายด้วย เช่น กลุ่มวิจัย HULAT จากมหาวิทยาลัย Universidad Carlos III de Madrid (UC3M) ในประเทศสเปน ได้พัฒนาแอปพลิเคชัน ที่ช่วยให้ผู้มีความบกพร่องทางสายตาได้เพลิดเพลินกับไฟคริสต์มาสที่งดงามตระการตาในกรุงมาดริด ประเทศสเปนได้อย่างง่ายดาย โดยแอป "Accessible Christmas" ใช้ระบบคำบรรยายเสียงที่กำหนดให้กับถนนสายต่าง ๆ โดยจะเริ่มทำงานโดยอัตโนมัติเมื่อผู้ใช้เปิดใช้งานระบบตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ ซึ่งจะมีเสียงอธิบายข้อมูลเกี่ยวกับฉากที่แสดง แสง สี และความรู้สึก ตลอดจนข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีการสร้างฉากดังกล่าว นอกจากนี้ แอปพลิเคชันยังให้ผู้พิการทางสายตาได้เพลิดเพลินกับไฟคริสต์มาสของกรุงมาดริดโดยไม่ต้องเดินทางไป เพียงแค่ค้นหาจากรายการถนนที่มีอยู่ในแอปเท่านั้น ท้ายที่สุดแล้วเป้าหมายของทีมผู้พัฒนา “Accessible Christmas” คือต้องการให้ผู้พิการทางสายตาทุกคนได้มีโอกาสเพลิดเพลินกับบรรยากาศคริสต์มาสในกรุงมาดริดที่ประดับประดาด้วยดวงไฟมากกว่า 10.8 ล้านดวงในแต่ละปีเหมือนคนปกติทั่วไป

Accessible Christmas

ขอบคุณภาพจาก granhotelingles.com

แม้แต่ NASA เอง ก็ยังได้รวมทีมนักวิทยาศาสตร์ นักเขียน นักดนตรี เพื่อแปลงชุดภาพถ่ายอวกาศจาก “กล้องโทรทรรศน์อวกาศ เจมส์ เว็บบ์” ที่ทำให้ชาวโลกตื่นตะลึกกับความงามของดวงดาวที่อยู่ห่างไปกว่าพันปีแสง ให้ผู้ที่มีความบกพร่องทางสายตาสามารถชื่นชมกับภาพชุดดังกล่าวได้เช่นเดียวกัน ทีมผู้เชี่ยวชาญ NASA ได้แปลงภาพถ่ายจากกล้องให้กลายเป็นเสียง โดยใช้กระบวนการ Sonification เพื่อเข้ารหัสภาพถ่ายแล้วแปลงเป็นเสียงสเตอริโอ 3 มิติ ผลงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Universe of Learning ที่ NASA ได้ก่อตั้งขึ้นเพื่อเป็นแหล่งความรู้ด้านดาราศาสตร์สำหรับทุกคน “อวกาศเป็นของทุกคน ไม่สำคัญว่าคุณจะเป็นใคร” อย่างนักดาราศาสตร์ผู้พิการทางสายตาชาวเปอร์โตริโก ชื่อ วันดา ดิแอซ เมอร์เซด ได้ใช้กระบวนการ Sonification ศึกษาการปลดปล่อยลำแสงแกมมา ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่ทรงพลังที่สุดในจักรวาล วันดาสามารถศึกษาจากเสียงได้ผ่านการสั่น “วิทยาศาสตร์นั้นมีไว้เพื่อทุกคน มันต้องเป็นสิ่งที่ทุกคนเข้าถึงได้ เพราะว่าเราทุกคนล้วนเป็นผู้สำรวจตามธรรมชาติ”

ภาพจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ เจมส์ เว็บบ์ NASA, ESA, CSA และ STScI

ขอบคุณภาพจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ เจมส์ เว็บบ์ NASA, ESA, CSA และ STScI

ประเทศเกาหลี ก็มีตัวช่วยผู้พิการทางสายตาให้เดินทางในสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินได้ ไม่ต้องพึ่งพาคนในครอบครัวหรือผู้ช่วยคอยนำทาง เมืองปูซานได้เปิดตัวบริการเคลื่อนที่ชื่อ Dagachi Naranhi หรือ Side By Side ซึ่งใช้เทคโนโลยี GPS เพื่อให้ข้อมูลทิศทางที่แปลเป็นภาษาท้องถิ่นผ่านแอปพลิเคชันบนสมาร์ทโฟน เมื่อผู้ใช้เลือกปลายทางในสถานีรถไฟ ระบบจะแสดงคำแนะนำแบบเมตรต่อเมตรซึ่งจะอัพเดตแบบเรียลไทม์ โดยปูซานมีแผนจะขยาย Dagachi Naranhi ไปทั่วเครือข่ายสถานีรถไฟใต้ดิน 114 แห่ง สถานีรถไฟฟ้าใต้ดินถือเป็นสถานที่ที่พลุกพล่านและเต็มไปด้วนเส้นทางอันสลับซับซ้อน เป็นอุปสรรคสำหรับผู้พิการทางสายตาอย่างมาก จึงมักไม่ค่อยเห็นผู้พิการทางสายตาใช้รถไฟใต้ดินบ่อยนัก ระบบนี้ไม่เพียงจะช่วยอำนวยความสะดวกเท่านั้นแต่ยังช่วยลดอุปสรรคทางสังคมด้วย

ในประเทศไทย ผู้พัฒนาต่างก็ร่วมด้วยช่วยกันเติมความสุขให้กับผู้พิการทางสายตา อย่างเช่น แอปพลิเคชัน “พรรณนา” (PANNANA) ซึ่งจะช่วยให้คนตาบอดสามารถที่จะสนุกไปกับการดูภาพยนตร์ได้เหมือนคนทั่วไป เป็นแอปพลิเคชันสร้างภาพจินตนาการจากการฟังบรรยายภาพด้วยเสียง ทำให้สามารถรับชมเรื่องราวได้อย่างมีอรรถรส โดยแอปจะมีสารบัญของเสียงบรรยายภาพของภาพยนตร์ต่าง ๆ เปิดดูภาพยนตร์และเปิดใช้งานแอปไปพร้อม ๆ กัน แอปพลิเคชันจะเริ่มทำการบรรยายลักษณะท่าทางของตัวละครต่าง ๆ ทันที ตามเนื้อเรื่องของภาพยนตร์ที่ฉายอยู่เพื่อให้ผู้พิการทางการมองเห็นได้มีจินตนาการไปพร้อมกับคนปกติที่กำลังดูหนัง

ผู้พิการทางสายตารุ่นเยาว์ ที่มีความฝันอยากจะเป็นนักดนตรีและรักในการเล่นดนตรี แต่อุปสรรคสำคัญของพวกเขาก็คือสายตาที่ไม่ปกติ แอปพลิเคชัน Visible Note ก็สร้างโอกาสให้เด็กพิการทางสายตาได้เรียนดนตรีคลาสสิก ผู้ใช้งานสามารถสั่งการด้วยเสียงหรือการสัมผัสหน้าจอ เพื่อเลือกเพลง เล่นเพลง หยุด ย้อนกลับ หรือไปข้างหน้า และสามารถเล่นดนตรีไปด้วยได้ พร้อมทั้งฟังโน้ตไปด้วย โดยไม่ต้องใช้มือคลำโน้ตหรืออักษรเบรลล์ให้ยุ่งยาก

ประเทศไทยมีประชากรจำนวนประมาณ 66 ล้านคน เป็นผู้พิการทางการมองเห็น 184,711 คน ที่ต้องทนทุกข์ทรมานทั้งทางกายและจิตใจจากการขาดการสนับสนุนด้านการศึกษาและการพัฒนาศักยภาพ ปัจจุบันการพัฒนานวัตกรรมทางด้านเทคโนโลยีดิจิทัลถือเป็นกลไกสำคัญที่จะลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงข้อมูลและการสื่อสาร ช่วยให้ผู้พิการใช้ชีวิตได้ง่ายขึ้น คงไม่มีใครอยากให้ผู้อื่นมองว่าตนเป็นบุคคลด้อยค่า เพราะทุกคนต่างก็มีความรู้ความสามารถเช่นเดียวกัน สิ่งที่เราต้องทำคือการพัฒนาสภาพแวดล้อม สาธารณูปโภคและการบริการให้กับพวกเขา สิ่งที่คนพิการต้องการคือโอกาสและความเท่าเทียมไม่ต่างกับคนปกติ เมื่อใดก็ตามที่เราทำสิ่งนี้ได้กลุ่มผู้พิการในสังคมจะสามารถดำรงชีวิตได้ด้วยตัวเอง ลดอัตราการพึ่งพา และร้องขอความช่วยเหลือน้อยลง และเมื่อนั้นคงเป็นวันที่เราทุกคนเท่าเทียมกันอย่างแท้จริง

สุชาดา เจียรพิพัฒน์พงศ์

สำนักงานสาขาภาคใต้ตอนบน

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล

ที่มา / แหล่งอ้างอิง