บริการ
TH
EN
TH
CN

Digital Nomad ส่งผลกระทบกับเศรษฐกิจไทยอย่างไร

Digital Nomad เมื่อพูดถึงคำนี้ คนหลายคนอาจจะนึกถึง ชาวต่างชาติที่เป็นวัยรุ่นหนุ่มสาวนั่งทำงานกับคอมพิวเตอร์ ในหลายๆ สถานที่ เช่น ตาม café ร้านอาหาร หรือ Lobby โรงแรม โดยนักวิจัยทางสังคม ชื่อ Tanya Mohn ได้บัญญัตินิยามกลุ่มคนช่วงอายุการเกิดตั้งแต่ปี 1984 จนถึงปัจจุบัน เป็นกลุ่มคนที่มีค่านิยมแบบ New Rich (ความร่ำรวยแบบใหม่) ซึ่งหมายถึงการร่ำรวยจากการที่ได้ประสบการณ์แปลกใหม่ โดย New Rich เหล่านี้มีภาพลักษณ์ความภูมิใจในการนำเสนอประสบการณ์แปลกใหม่ที่น้อยคนจะได้สัมผัส ผ่าน Social Media อย่างการได้ขึ้นบินบอลลูนไปจิบชายามเช้า การขี่อูฐข้ามทะเลทราย การเลี้ยงช้างในป่า การพิชิตยอดเขาบนเทือกเขาสูงหรือการทานอาหารชนเผ่าภายใต้วัฒนธรรมท้องถิ่น และการเรียนภาษาถิ่นรวมไปถึงการเรียนชกมวยในประเทศไทย เป็นต้น และเมื่อ ‘Digital Nomad’ คือ กลุ่มคนที่ทำงานผ่านระบบออนไลน์ และใช้ชีวิตแบบอิสระ จึงเกิดเป็นกระแสนิยมในการออกไปใช้ชีวิตในต่างประเทศ เพื่อหาประสบการณ์แปลกใหม่ในประเทศที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม และทรัพยากรธรรมชาติ ภายใต้เงื่อนไขการดำรงชีพในงบประมาณที่เหมาะสม จนเกิดเป็นความนิยมที่แพร่หลายและมีการออกสำรวจ ทำสื่อแนะนำแหล่งท่องเที่ยวที่เหมาะกับการดำรงอยู่ของคนกลุ่มนี้ ผ่านเครือข่ายสังคมในมุมของกลุ่ม Digital Nomad เอง ในประเทศไทย และจังหวัด เชียงใหม่ ก็ติดอันดับ Nomad Destination ในระดับ Top 10 Top 5 รวมไปถึงอันดับ 1 จากสื่อต่างชาติในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาเลยทีเดียว

จังหวัดเชียงใหม่ มักเป็นจังหวัดแรก ๆ ที่คนนึกถึงในการมาท่องเที่ยวพักผ่อน เพราะมีโครงสร้างพื้นฐานที่เหมาะสมกับการดำรงชีพและการท่องเที่ยว เช่น Free WiFi ในพื้นที่สาธารณะ โรงแรมที่พักมีความหลากหลายตั้งแต่ Hostel ไปจนถึง Luxury Hotel และรวมถึงกิจกรรมสถานที่ท่องเที่ยวที่มีความหลากหลาย ทั้งทางทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรม ด้วยเหตุนี้ จึงไม่น่าแปลกใจที่เชียงใหม่จะได้รับการโหวตให้เป็นจุดหมายปลายทางหลักสำหรับผู้ที่เป็น Digital Nomad โดยเฉพาะในระดับฝึกหัด ที่รับงานและรับค่าจ้างจากต่างประเทศ เพราะสามารถใช้ชีวิตแบบสะดวกสบาย มีสิ่งอำนวยความสะดวกพร้อม มีอพาร์ทเม้นท์รายเดือนที่ถูกและดีสามารถทำสัญญาเช่าระยะสั้นได้ มีอาหารนานาชาติ มีสนามบินนานาชาติ มีสถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติที่สามารถเดินทางเข้าถึงได้แบบไม่ไกล และค่าครองชีพต่ำกว่าในกรุงเทพ และภูเก็ต ในขณะที่ผู้ประกอบการท้องถิ่นก็รู้สึกดีกับการมี Digital Nomad ในเชียงใหม่เพราะเป็นการเพิ่ม Demand ในภาคธุรกิจท่องเที่ยวและบริการ ทำให้เศรษฐกิจของเมืองโดยรวมดีขึ้น

การเติบโตขึ้นของกลุ่มคนทำงานแบบ Digital Nomad ทำให้ธุรกิจจำพวกที่พักในทุกพื้นที่สามารถเติบโตได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะที่พักในจังหวัดที่ถือเป็นจุดหมายปลายทางของกลุ่มคนเหล่านี้ แต่ปัญหาดั้งเดิมของ Digital Nomad คือการเข้ามาในประเทศไทยด้วยวีซ่านักท่องเที่ยว ซึ่งอาจไม่ถูกประเภท ทำให้ไม่ได้รับความสะดวกสบาย และแม้ว่าไทยจะมีมาตรการ Smart Visa ที่เริ่มมาตั้งแต่ปี 2562 เพื่อตอบโจทย์การเข้ามาแต่สุดท้ายแล้วก็ยังไม่เป็นที่นิยมและดึงดูดคนกลุ่มนี้ได้มากพอ

ข้อมูลการค้นคว้าของ Migration Policy Institute พบว่าประเทศต่าง ๆ มากกว่า 25 ประเทศทั่วโลก มีการออกวีซ่าที่เป็นมิตรสำหรับ Digital Nomad ซึ่งเป็นการปฏิรูปนโยบายคนเข้าเมือง และหวังว่าจะช่วยชดเชยรายได้ที่เสียไปในช่วงโรคระบาดได้ เกาะบาร์เบโดสในมหาสมุทรแอตแลนติกทางตะวันตกเป็นประเทศแรก ๆ ที่เปิดตัววีซ่าสำหรับ Digital Nomad ในเดือนกรกฎาคม ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา อีกหลายประเทศก็ออกโครงการที่คล้ายคลึงกัน เช่น เอสโตเนีย จอร์เจีย โครเอเชีย และแม้ในแถบเอเชียอาคเนย์ เช่นเวียดนาม มาเลเซียและอินโดนีเซีย และล่าสุด แองกวิลลา ซึ่งเป็นอาณานิคมโพ้นทะเลของสหราชอาณาจักรในทะเลแคริบเบียนก็เปิดตัวโครงการวีซ่าที่เชิญชวนให้นักท่องเที่ยวมาอาศัยและทำงานบนเกาะเป็นเวลา 12 เดือน แต่ข้อเสียของวีซ่าเหล่านั้นก็คือพวกเขาต้องแสดงหลักฐานว่ามีรายได้สูง เช่น อย่างน้อย 3,504 ยูโรต่อเดือนสำหรับเอสโตเนีย หรือ 50,000 ดอลลาร์สหรัฐฯต่อปีสำหรับบาร์เบโดส ซึ่งบางประเทศก็เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการสมัคร

อย่างไรก็ดี ข้อจำกัดที่สำคัญของวีซ่าสำหรับ Digital Nomad นี้ในต่างประเทศ คือ กำหนดให้ผู้ที่จะขอวีซ่าต้องเป็นลูกจ้างของบริษัทในต่างประเทศที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์หรือบริษัทจะต้องมีรายได้ขั้นต่ำ 150 ล้านดอลลาร์ ในงบการเงิน 3 ปีสุดท้าย และยังมีข้อกำหนดเรื่องรายได้ขั้นต่ำของผู้ที่จะขอวีซ่านี้อีกด้วย จึงเป็นการปิดกั้นโอกาสสำหรับ Digital Nomad ที่เป็นผู้ประกอบอาชีพอิสระ ซึ่งก็เป็นอีกส่วนที่สำคัญสำหรับระบบนิเวศทางดิจิทัล แต่ก็เป็นข้อจำกัดทางกฎหมายที่จะต้องผลักดันกันต่อไปหากจะให้ผู้ประกอบอาชีพอิสระสามารถขอวีซ่าพิเศษสำหรับ Digital Nomad ได้ทั้งยังอาจมีประเด็นเรื่องการที่ Digital Nomad เหล่านี้จะต้องมาประกอบอาชีพของคนในประเทศอีกด้วย

นอกจากนี้ Digital Nomad ไม่ต้องเสียภาษีในประเทศ ถึงแม้ว่าจะอาศัยอยู่ในประเทศเป็นเวลาหลายเดือนต่อปีก็ตามและยังให้สิทธิ์ต่อคู่ครองและบุตร ดังนั้น ประเทศที่ Digital Nomad และครอบครัวเลือกเข้ามาพำนักอย่างถูกต้องตามกฎหมายจึงมีโอกาสสร้างรายรับจากมาตรการสนับสนุนนี้ แต่ถึงอย่างนั้น วีซ่าทำงานแบบใหม่ที่ได้เริ่มประชาสัมพันธ์แล้วก็ยังไม่เป็นที่นิยมแพร่หลาย เพราะ Digital Nomad ส่วนใหญ่ก็ยังสนใจการทำงานเป็นระยะเวลาสั้นๆ โดยสลับไปมาระหว่างบ้านและต่างประเทศอยู่เช่นเดิม

Digital Nomad ถือเป็นทางเลือกใหม่และเป็นเทรนด์ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว ข้อมูลและเนื้อหาในบทความนี้เป็นเพียงอีกหนึ่งตัวอย่างของการเปลี่ยนแปลงในเชิงนโยบายและกฎหมายในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมาเพื่อส่งเสริมและฟื้นฟูเศรษฐกิจในต่างประเทศ และพัฒนาระบบนิเวศทางดิจิทัลอีกทางหนึ่ง ซึ่งหากประเทศไทยให้ความสนใจในเรื่องนี้อย่างจริงจังอาจจะเป็นอีกโอกาสหนึ่งที่จะช่วยสร้างระบบนิเวศทางด้านดิจิทัลในระดับสากล อีกทั้งยังเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจภายในประเทศไทยให้เติบโตอย่างรุ่งโรจน์ในอนาคตข้างหน้า

นางสาวชฎาธช จันทนพันธ์

สาขาภาคเหนือตอนบน

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล

สัมภาษณ์ Mr.Mitko Karshovski Mitko Karshovski

สัมภาษณ์ Mr.Mitko Karshovski Mitko Karshovski ที่ The Alt_ Co-Working Space เชียงใหม่

ที่มา

  • VISA สำหรับ Digital Nomad อีกโอกาสเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจไทย โดย ดร.อธิป อัศวานันท์ | Social MEDIA & INNOVATION15 ก.ค. 2565 เวลา 14:13 https://www.bangkokbiznews.com/blogs/columnist/1015589
  • Smart Visa วีซ่าสำหรับผู้ประกอบการ Start up และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมาย โดย สำนักงานส่งเสริมการลงทุน (BOI) ที่มา https://smart-visa.boi.go.th/smart
  • Visas for Entrepreneurs: How Countries Are Seeking Out Immigrant Job Creators JUNE 13, 2012 By Madeleine Sumption ที่มา https://www.migrationpolicy.org/article/visas-entrepreneurs-how-countries-are-seeking-out-immigrant-job-creators
  • บทสัมภาษณ์ Mr.Mitko Karshovski Mitko Karshovski 👨‍💻 นักเขียน 3rd degree connection3rd Writing about the future of work 🔮 Fractional head of remote helping companies thrive via async 🎙 Top 2% podcaster Talks about #async, #remotework, #futureofwork, #digitalnomads, and #onlinebusiness
  • บทความ เชียงใหม่ X ดิจิทัลพเนจร Digital Nomad เป็นใคร ทำไม “เชียงใหม่” ถึงติดท๊อปโลกเมืองที่คนเหล่านี้รักมาเกือบ 20 ปี และเราจะต่อยอดอะไรได้บ้าง โดย พู่กัน เรืองเวส https://readthecloud.co/digital-nomad-chiang-mai/
  • Work is where your laptop is: meet the globetrotting digital nomads , https://www.theguardian.com/money/2021/may/30/work-is-where-your-laptop-is-meet-the-globetrotting-digital-nomads